Kayseri Çemeni; çemen otu (buy otu), tatlı ve acı toz kırmızıbiber, karabiber, yenibahar, kişniş, kimyon, pul biber, zencefil, sarımsak, tuz ve su kullanılarak Kayseri ilinde üretilen sofralık çemendir. Kayseri Çemeninde sarımsak ve acı tat baskındır. Koyu kıvamda ve pütürlü bir yapıdadır.
Kayseri Çemeni, geleneksel ve endüstriyel olmak üzere iki şekilde üretilir. Endüstriyel ve geleneksel üretimde de plastik kaplara doldurularak modifiye atmosferde paketlenen Kayseri Çemeni; geleneksel üretim ile 0-4 °C sıcaklıkta 1 ay, endüstriyel üretimde ise 0-4 °C sıcaklıkta 6 ay muhafaza edilebilir.
Kayseri’de çemen, yöre halkı tarafından geçmiş yıllarda “çaman” olarak telaffuz edilmiştir. Kayseri’de henüz endüstriyel üretimin olmadığı çok eski zamanlarda evlerde, “çaman yapmak” ifadesi yerine, bileşenlerin birbirine katılıp karıştırılması suretiyle çemen üretimi yapılması için “çaman karmak” ifadesi kullanılmıştır.
Kayseri Çemeninin geçmişi eskiye dayanır. Kayseri ilinin mutfak kültüründe, geleneklerinde ve ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Günün her öğününde ve ikram sofralarında yer alır. Ekmek ve çeşitli unlu mamullerin üzerine veya arasına sürülerek tüketilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Üretim Metodu: 100 kg Kayseri Çemeni üretmek için gerekli olan bileşenler ve üretim metodu aşağıda yer almaktadır:
- 30 kg çemen otu/buy otu
- 1,5-2 kg tuz
- 3 kg tatlı toz kırmızıbiber
- 3 kg acı toz kırmızıbiber
- 5 kg kıyılmış taze sarımsak
- 200 g karabiber
- 200 g yenibahar
- 200 g kişniş
- 200 g kimyon
- 100 g pul biber
- 100 g zencefil
- 55-56 l soğuk su
Geleneksel Üretim: Katı bileşenler bir kaba konur ve üzerine yavaş yavaş soğuk su eklenerek homojen bir karışım elde edilinceye kadar 15-30 dakika iyice karıştırılır. Plastik kaplara doldurularak modifiye atmosfer (%70 azot, %30 karbondioksit içeriğinde) ile paketlenen Kayseri Çemeni, 0-4 °C sıcaklıkta 1 ay muhafaza edilebilir.
Endüstriyel Üretim: Katı bileşenler çemen karma makinesine konur, üzerine yavaş yavaş soğuk su eklenir ve homojen bir karışım elde edilinceye kadar 15-30 dakika karıştırılır. Kayseri Çemeni, dolum makinesi ile ürünün satışının yapılacağı kaplara doldurularak modifiye atmosferde paketlenir (%70 azot, %30 karbondioksit içeriğinde). Kayseri Çemeni 0-4 °C sıcaklıkta 6 ay muhafaza edilebilir.
Kayseri Çemenine isteğe bağlı olarak kıyılmış ceviz ve pastırma parçaları ilave edilebilir.
Coğrafi Sınır İçerisinde Gerçekleşmesi Gereken Üretim, İşleme ve Diğer İşlemler: Kayseri Çemeninin geçmişi eskiye dayanır. Kayseri ilinin mutfak kültüründe, geleneklerinde ve ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Kayseri Çemeni üretiminin tüm aşamaları, belirlenen coğrafi sınırlar içerisinde gerçekleştirilmelidir.
